Toàn cảnh thôn Há Chớ
Khơi dậy sức dân từ những việc thiết thực
Há Chớ là thôn vùng cao với 91 hộ, 495 nhân khẩu, 100% là đồng bào dân tộc Mông Xanh. Điều kiện tự nhiên còn nhiều khó khăn, địa hình chia cắt, hạ tầng chưa đồng bộ; sản xuất nông nghiệp chủ yếu quy mô nhỏ, tự cung tự cấp, hiệu quả kinh tế chưa cao.
Trong đó, chăn nuôi lợn là một trong những sinh kế chính của người dân. Toàn thôn có 68 hộ tham gia chăn nuôi, với tổng đàn khoảng gần 200 con. Tuy nhiên, việc chăn nuôi trước đây còn nhỏ lẻ, thiếu liên kết và chưa thực hiện đồng bộ quy trình kỹ thuật.
Trước thực tế đó, Đề án xây dựng thôn Há Chớ phát triển kinh tế gắn với bảo tồn văn hóa truyền thống giai đoạn 2026–2030 xác định phát triển chăn nuôi lợn nái sinh sản, cây ăn quả, cải thiện điều kiện sống và từng bước gắn sản xuất nông nghiệp với du lịch cộng đồng là những hướng đi trọng tâm.
Nhưng để một chủ trương thực sự đi vào cuộc sống, điều quan trọng không chỉ nằm ở nguồn vốn hay cơ chế hỗ trợ, mà phải bắt đầu từ sự đồng thuận của người dân.
Vì vậy, phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra và dân thụ hưởng” được xác định là một trong những nguyên tắc quan trọng trong tổ chức thực hiện Đề án. Cùng với đó là phát huy vai trò của đảng viên và người có uy tín trong thôn, làm gương để vận động nhân dân thay đổi tư duy sản xuất.
Hỗ trợ đúng nhu cầu, để dân chủ động vươn lên
Dân vận khéo ở Há Chớ không chỉ dừng ở tuyên truyền, vận động mà được cụ thể hóa bằng những mô hình và việc làm thiết thực.
Sau khi sáp nhập chính quyền địa phương 2 cấp, thôn Há Chớ đã được hỗ trợ chỉnh trang khuôn viên chuồng trại chăn nuôi cho 21 hộ, với kinh phí 105 triệu đồng; hỗ trợ làm nhà vệ sinh cho 15 hộ với kinh phí 30 triệu đồng; hỗ trợ trồng 600 cây đào cảnh quan với kinh phí 18 triệu đồng. Tổ chức Trẻ em Rồng Xanh hỗ trợ 6 hộ nuôi lợn nái sinh sản với kinh phí 90 triệu đồng.
Hỗ trợ người dân xây dựng, cải tạo chuồng trại gắn với xây dựng Nông thôn mới
Những nguồn lực hỗ trợ này được xem là điểm tựa để người dân có điều kiện cải thiện sinh kế và môi trường sống. Song, mục tiêu lớn hơn là hình thành ý thức tự chủ, để mỗi hộ dân chủ động đầu tư, chăm sóc, mở rộng sản xuất và cùng cộng đồng xây dựng cảnh quan nông thôn.
Theo định hướng của Đề án, phát triển chăn nuôi lợn nái sinh sản sẽ gắn với cải tạo chuồng trại, bảo đảm vệ sinh môi trường, tách khu chăn nuôi với khu sinh hoạt, đồng thời chỉnh trang khuôn viên hộ gia đình theo hướng sạch, đẹp, có hàng rào, cây xanh và khu xử lý chất thải phù hợp.
Đây cũng là cách công tác dân vận được cụ thể hóa từ những việc gần gũi nhất với cuộc sống người dân: vận động để dân hiểu, hỗ trợ để dân có điều kiện làm và quan trọng nhất là để dân tự làm, tự quản lý và hưởng lợi từ chính kết quả lao động của mình.
Biến lợi thế truyền thống thành sinh kế
Điểm đặc biệt trong hướng phát triển của Há Chớ là kinh tế không tách rời văn hóa. 100% người dân trong thôn là đồng bào Mông Xanh, có truyền thống chăn nuôi lợn nái sinh sản và tục cúng lợn. Theo Đề án, đây không chỉ là một nét sinh hoạt văn hóa mà còn là một giá trị có thể trở thành nền tảng để phát triển nghề chăn nuôi lợn nái sinh sản thành sản phẩm đặc trưng của địa phương.
Từ lợi thế đó, Há Chớ định hướng phát triển chăn nuôi lợn nái sinh sản theo hướng hàng hóa, an toàn dịch bệnh, phù hợp với điều kiện tự nhiên và tập quán địa phương; đồng thời bảo tồn giống lợn bản địa và gìn giữ nét văn hóa truyền thống.
Ra mắt Tổ nghề nghiệp nuôi lợn nái sinh sản thôn Há Chớ
Không chỉ có chăn nuôi, các loại cây ăn quả như mận, lê, đào và một số cây đặc sản địa phương cũng được định hướng phát triển gắn với cải tạo cảnh quan. Về lâu dài, vùng cây ăn quả sẽ được kết nối với du lịch trải nghiệm, du lịch cộng đồng, tạo thêm nguồn thu nhập cho người dân.
Đó là cách Há Chớ từng bước chuyển từ tư duy “sản xuất để đủ ăn” sang khai thác lợi thế địa phương để tạo ra sản phẩm có giá trị, gắn sản xuất với văn hóa, cảnh quan và thị trường.
Khi người dân trở thành chủ thể
Mục tiêu của Đề án đến năm 2030 là nâng tổng đàn lợn từ khoảng 196 con lên 350–400 con; nâng số lợn nái từ 89 con lên khoảng 225 con; tăng số hộ chăn nuôi quy mô từ 3 con trở lên lên ít nhất 21 hộ. Thu nhập bình quân của người dân dự kiến tăng khoảng 40–45% so với hiện nay.
Trong lĩnh vực giảm nghèo, Há Chớ đặt mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 51,64% xuống khoảng 20–25% vào năm 2030; tỷ lệ hộ cận nghèo giảm xuống dưới 10%. Cùng với đó, trên 70% lao động trong độ tuổi được tập huấn, tiếp cận khoa học kỹ thuật; tỷ lệ hộ có nhà vệ sinh hợp vệ sinh đạt trên 85%.
Để đạt được những mục tiêu này, Đề án hướng tới hình thành nhóm 21 hộ chăn nuôi trọng điểm, từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết sản xuất, gắn với tiêu thụ sản phẩm và phát triển du lịch cộng đồng.
Điều đó cho thấy, đích đến của công tác dân vận không phải là vận động người dân thực hiện một vài phần việc riêng lẻ, mà là tạo ra sự thay đổi lâu dài trong nhận thức và cách làm.
Khi người dân thấy rõ lợi ích, được tham gia bàn bạc, được hỗ trợ về kỹ thuật và nguồn lực, đồng thời được trực tiếp hưởng lợi từ thành quả, thì chính họ sẽ trở thành lực lượng nòng cốt đưa chủ trương vào cuộc sống.
Các đồng chí lãnh đạo xã tăng cường tuyên truyền vận động người dân phát triển mô hình chăn nuôi lợn nái sinh sản, bước đầu đạt hiệu quả cao
Chung sức xây dựng Há Chớ phát triển bền vững
Đề án dự kiến tổng nhu cầu kinh phí thực hiện giai đoạn 2026–2030 khoảng 2 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách nhà nước dự kiến chiếm khoảng 70%; nhân dân đóng góp khoảng 30% thông qua ngày công lao động, nguyên vật liệu sẵn có, đối ứng cải tạo chuồng trại, chỉnh trang khuôn viên và tham gia xây dựng các công trình cộng đồng.
Cách huy động nguồn lực này một lần nữa cho thấy vai trò trung tâm của người dân trong quá trình phát triển. Nhà nước và các tổ chức hỗ trợ tạo điều kiện, còn người dân trực tiếp tham gia và quyết định hiệu quả của mô hình.
Cùng với phát triển sản xuất, Há Chớ đặt mục tiêu nâng cao chất lượng các tiêu chí nông thôn mới, phấn đấu hoàn thành 10/12 tiêu chí và đến năm 2030 đạt chuẩn nông thôn mới; trong đó chú trọng nâng cấp giao thông, xây dựng nhà văn hóa, cải thiện môi trường, phát triển sinh kế và bảo tồn không gian văn hóa truyền thống.
Đây là hành trình cần sự chung sức của cả hệ thống chính trị và nhân dân. Trong đó, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội có vai trò tuyên truyền, vận động đoàn viên, hội viên; Hội Nông dân hỗ trợ phát triển kinh tế hộ; Hội Phụ nữ vận động vệ sinh môi trường, chỉnh trang cảnh quan; Đoàn Thanh niên phát huy vai trò trong chuyển đổi số, du lịch cộng đồng và bảo vệ môi trường.
Từ một thôn vùng cao còn nhiều khó khăn, Há Chớ đang đứng trước cơ hội phát huy những giá trị vốn có để tạo dựng hướng phát triển mới.
Người dân thôn Há Chớ vui mừng khi những mô hình chăn nuôi lợn nái sinh sản, từng bước giảm nghèo trên vùng cao núi đá
Dân vận khéo không phải là những điều lớn lao, mà bắt đầu từ việc nói để dân hiểu, làm để dân tin, cùng dân bàn bạc và để dân trực tiếp làm chủ.Ở Há Chớ, khi sức dân được khơi dậy, bản sắc được phát huy và các nguồn lực được kết nối, những giá trị truyền thống đang từng bước trở thành động lực phát triển. Đó cũng chính là nền tảng để Há Chớ hướng tới một tương lai kinh tế phát triển hơn, đời sống tốt hơn, cảnh quan xanh hơn và bản sắc văn hóa được gìn giữ bền vững.
Thực hiện: Đức Chung (Trung tâm Dịch vụ công)
